Barkod skaner məhsulların üzərindəki barkodları oxuyaraq məlumatı kompüterə və ya kassa sisteminə ötürən cihazdır. Marketlərdə, mağazalarda, apteklərdə və anbarlarda məhsulların daha sürətli tapılması və satış prosesinin avtomatlaşdırılması üçün istifadə olunur.
Skaner seçərkən yalnız görünüşə və qiymətə diqqət etmək düzgün yanaşma deyil. Oxunacaq barkodun növü, istifadə məsafəsi, bağlantı forması və iş rejimi seçimə birbaşa təsir göstərir.
Barkod skaner necə işləyir?
Skaner barkod üzərindəki xətləri və ya kod daxilindəki elementləri oxuyaraq onları rəqəm və simvollara çevirir. Alınan məlumat daha sonra kompüterə ötürülür.
USB-HID bağlantılı modellərin əksəriyyəti kompüter tərəfindən klaviatura kimi tanınır. Buna görə skaner ayrıca proqram tələb etmədən barkod nömrəsini həmin anda aktiv olan yazı sahəsinə daxil edir.
Məsələn, barkodu mətn redaktorunda, brauzerdə və ya mesaj bölməsində oxutduqda ekranda barkodun rəqəmləri görünür. POS proqramında isə həmin nömrə məhsul bazasında axtarılır və uyğun məhsul satış ekranına əlavə edilir.
1D və 2D barkod skaner nə deməkdir?
1D skanerlər məhsulların üzərində geniş istifadə olunan üfüqi xətlərdən ibarət ənənəvi barkodları oxuyur. Market məhsullarında olan EAN-13 və oxşar barkodlar bu kateqoriyaya daxildir.
2D skanerlər isə ənənəvi barkodlarla yanaşı QR kod və Data Matrix kimi ikiölçülü kodları da oxuya bilir. Bu modellər adətən kağız üzərindəki barkodlarla yanaşı telefon və monitor ekranındakı kodların oxunması üçün də daha uyğundur.
Yalnız standart məhsul barkodları oxudulacaqsa, 1D skaner kifayət edə bilər. QR kodların və ekran üzərindəki barkodların oxunması tələb olunursa, 2D model seçilməsi daha məqsədəuyğundur.
Lazer və CMOS skaner arasında fərq
Lazer skanerlər əsasən 1D barkodların oxunması üçün istifadə olunur. Oxuma zamanı barkodun üzərində nazik işıq xətti görünür. Bu modellər kassalarda standart məhsul barkodlarının sürətli oxunması üçün uyğundur.
CMOS və ya görüntü əsaslı skanerlər isə barkodun şəklini çəkərək onu emal edir. Xüsusilə 2D CMOS modellər həm 1D barkodları, həm QR kodları, həm də digər ikiölçülü kodları oxuya bilir.
Telefon ekranından kod oxumaq, QR kodlarla işləmək və daha geniş barkod dəstəyi əldə etmək üçün 2D CMOS skaner daha uyğun seçimdir.
Simli və simsiz barkod skaner seçimi
Simli barkod skaner USB kabel vasitəsilə kompüterə qoşulur. Kassanın yanında sabit istifadə zamanı kabel ciddi maneə yaratmadığı üçün mağaza, market və aptek kassalarında simli skaner əksər hallarda kifayət edir.
Simsiz modellər barkod məlumatını USB qəbuledici və ya Bluetooth bağlantısı vasitəsilə ötürür. Bu skanerlər istifadəçiyə kassadan və kompüterdən müəyyən məsafədə hərəkət etməyə imkan verir.
Anbarda, böyük məhsulların yanında və barkodu kassa masasına gətirilməsi çətin olan yüklərdə simsiz skaner daha rahatdır. Bununla belə, simsiz model seçərkən işləmə məsafəsi və batareyanın istifadə müddəti nəzərə alınmalıdır.
Bəzi simsiz modellər Bluetooth və 2.4G bağlantı ilə yanaşı USB kabel vasitəsilə simli istifadəni də dəstəkləyir. Dəstəklənən bağlantı üsulları modelə görə dəyişir.
Manual və avtomatik skan rejimi nədir?
Manual rejimdə barkodun oxunması üçün skanerin üzərindəki düyməyə basılır. İstifadəçi skaneri barkoda yönəldir və düyməni basaraq oxuma əməliyyatını başladır.
Avtomatik rejimdə isə skaner qarşısına barkod gətirildikdə onu düyməyə basmadan oxuyur. Bu rejim xüsusilə skaner altlıq üzərində yerləşdirildikdə və gün ərzində çox sayda məhsul oxudulduqda rahatlıq yaradır.
Rejimlər arasında keçid adətən cihazın istifadə təlimatındakı xüsusi konfiqurasiya barkodlarının oxudulması ilə həyata keçirilir.
Kassada məhsullar əl ilə skanerə yaxınlaşdırılırsa avtomatik rejim, skaner əldə istifadə olunursa manual rejim daha münasib ola bilər.
USB-HID və RS232 bağlantıları
USB-HID barkod skanerlər Plug & Play prinsipi ilə işləyir. USB kabel kompüterə qoşulduqda cihaz əksər hallarda avtomatik tanınır və əlavə sürücünün quraşdırılmasına ehtiyac qalmır.
Bu bağlantıda skaner barkod məlumatını klaviatura ilə yazılmış mətn kimi kompüterə ötürür. Buna görə yalnız POS proqramında deyil, mətn daxil edilə bilən digər proqramlarda da işləyə bilir.
RS232 bağlantısı isə daha çox xüsusi kassa sistemlərində və sənaye avadanlıqlarında istifadə olunur. Bu bağlantının işləməsi üçün proqram daxilində uyğun port və kommunikasiya parametrlərinin qurulması tələb oluna bilər.
Adi mağaza və kassa istifadəsi üçün USB-HID bağlantılı skaner daha sadə və praktik seçimdir.
Avtomatik Enter funksiyası nədir?
Bir çox skaner barkodu oxuduqdan sonra rəqəmlərin sonuna avtomatik Enter əmri əlavə edə bilir. Bu funksiya POS proqramında barkod daxil edildikdən sonra məhsulun əlavə düyməyə basılmadan axtarılmasına və ya satış ekranına keçirilməsinə imkan verir.
Avtomatik Enter funksiyası adətən skanerin təlimatında olan konfiqurasiya barkodu vasitəsilə aktiv və ya deaktiv edilir. Bu imkan kassada məhsulların ardıcıl oxudulmasını daha sürətli və rahat edir.
Market və mağaza üçün hansı skaner uyğundur?
Market və mağazalarda əsasən standart məhsul barkodları istifadə olunur. Belə obyektlərdə USB bağlantılı simli 1D skaner əsas ehtiyacı qarşılaya bilər.
Telefon ekranından endirim kartları, elektron biletlər və QR kodlar da oxudulacaqsa, 2D CMOS model seçilməsi daha düzgün olar. Gün ərzində çox sayda məhsul oxudulan kassalarda avtomatik rejim və skaner altlığının olması da istifadə rahatlığı yaradır.
Skanerin oxuma sürəti qədər zəif çap olunmuş, kiçik və qismən zədələnmiş barkodları oxuma qabiliyyəti də nəzərə alınmalıdır.
Anbar üçün hansı skaner seçilməlidir?
Anbarda istifadəçi məhsullar və rəflər arasında hərəkət etdiyi üçün simsiz barkod skaner daha əlverişli ola bilər. Bu zaman cihazın işləmə məsafəsi, batareya tutumu və zərbəyə davamlılığı əsas göstəricilərdir.
Barkodlar standart ölçüdə və yaxın məsafədədirsə adi simsiz model kifayət edə bilər. Hündür rəflərdə və uzaq məsafədə yerləşən barkodların oxunması tələb olunursa, uzun məsafədən oxuma imkanına malik xüsusi model seçilməlidir.
Anbar proqramının işlədiyi cihaz və tələb olunan bağlantı növü də skaner alınmazdan əvvəl dəqiqləşdirilməlidir.
Yaddaş funksiyası nə üçün istifadə olunur?
Bəzi simsiz skanerlər kompüterlə bağlantı olmadıqda oxunan barkodları daxili yaddaşda saxlaya bilir. Toplanmış məlumatlar daha sonra kompüterə ötürülür. Yaddaş tutumu və işləmə üsulu modelə görə fərqlənir.
Bu funksiya xüsusilə anbarda qəbuledicinin əhatə dairəsindən kənarda işləyərkən faydalıdır.
Digər texniki göstəricilər
Oxuma dəqiqliyi skanerin kiçik və sıx barkodları oxuma imkanını göstərir. Oxuma bucağı isə barkod tam düz tutulmadıqda cihazın onu nə dərəcədə rahat tanıdığını müəyyən edir.
Bəzi modellərdə güclü işıq şəraitində işləmə, səsli və LED bildiriş, proqram təminatının yenilənməsi kimi əlavə imkanlar da mövcuddur. Bu göstəricilər istehsalçıya və modelə görə dəyişdiyi üçün məhsulun texniki xüsusiyyətləri ayrıca yoxlanmalıdır.
Barkod skaner seçərkən əsas göstəricilər
Düzgün model seçmək üçün aşağıdakı məsələlər nəzərə alınmalıdır:
- Oxunacaq kodlar 1D-dir, yoxsa 2D?
- Telefon və monitor ekranından kod oxunacaqmı?
- Skaner kassada sabit, yoxsa hərəkətli istifadə ediləcək?
- Simli və ya simsiz bağlantı tələb olunur?
- Manual və avtomatik skan rejimi lazımdırmı?
- Skanerin istifadə olunacağı məsafə nə qədərdir?
- Cihaz gün ərzində nə qədər intensiv istifadə olunacaq?
- Skaner altlığına ehtiyac varmı?
- Kompüterdə USB-HID, yoxsa RS232 bağlantısı istifadə olunur?
- Bağlantı kəsildikdə məlumatların yaddaşda saxlanması lazımdırmı?
Bu suallara cavab verildikdən sonra ehtiyaca uyğun modeli müəyyənləşdirmək daha asan olur.
Barkod skaner seçimində ən çox edilən səhvlər
Ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri yalnız qiymətə əsasən seçim etməkdir. Ucuz 1D skaner standart məhsul barkodlarını oxuya bilər, lakin telefon ekranındakı QR kodlarla işləməyə bilər.
Digər səhv istifadə məsafəsini nəzərə almadan simli model almaqdır. Kassada bu problem yaratmasa da, anbar və iri məhsullarla işləyən obyektlərdə kabel hərəkəti məhdudlaşdıra bilər.
Simsiz skaner seçərkən yalnız üzərində göstərilən maksimal məsafəyə baxmaq da kifayət deyil. Divarlar, rəflər və digər maneələr real işləmə məsafəsini azalda bilər.
Nəticə
Barkod skaner seçimi istifadə olunacaq barkodların növünə və iş şəraitinə əsasən edilməlidir. Sadə market kassası üçün simli 1D USB skaner kifayət edə bilər. QR kodların və ekran üzərindəki kodların oxunması tələb olunursa, 2D CMOS model daha düzgün seçimdir.
Anbarlarda və hərəkət azadlığı tələb olunan sahələrdə simsiz skanerlər daha rahat istifadə imkanı yaradır. İntensiv kassalarda isə avtomatik skan rejimi, skaner altlığı və avtomatik Enter funksiyası iş prosesini sürətləndirə bilər.
Düzgün seçilmiş barkod skaner məhsulların daha sürətli tapılmasını, satış əməliyyatlarının rahat aparılmasını və məlumatların əl ilə daxil edilməsi zamanı yaranan səhvlərin azalmasını təmin edir.