Omada

Switch seçərkən yalnız port sayına və qiymətə baxmaq kifayət deyil. Qoşulacaq cihazların sayı, 100 Mbps, Gigabit, 2.5G və ya 10G sürət ehtiyacı, uplink və SFP portları, idarəetmə səviyyəsi, switching capacity, montaj forması və gələcək genişlənmə birlikdə qiymətləndirilməlidir. Düzgün seçilmiş switch kompüter, printer, server, NVR, kamera, POS avadanlığı və digər cihazlar arasında stabil və sürətli lokal şəbəkə yaradır.

Switch nədir və nə üçün istifadə olunur?

Switch lokal şəbəkədəki cihazları Ethernet kabeli vasitəsilə bir-birinə bağlayan şəbəkə avadanlığıdır. Kompüter, printer, server, NVR, IP kamera, router, access point və POS avadanlığı switch portlarına qoşularaq eyni şəbəkədə məlumat mübadiləsi edə bilər.

Switch daxil olan məlumatı bütün portlara nəzarətsiz göndərmək əvəzinə MAC ünvanlarını öyrənərək trafiki uyğun porta istiqamətləndirir. Bu, lokal şəbəkədə məlumatın daha səmərəli ötürülməsinə və çoxsaylı cihazın birlikdə işləməsinə kömək edir.

Switch və router arasında hansı fərq var?

Router internet bağlantısını idarə edir, lokal şəbəkəni yaradır, cihazlara IP ünvanı verir və şəbəkələr arasında marşrutlaşdırma aparır. Switch isə həmin lokal şəbəkədə daha çox kabel cihazının bir-birinə qoşulmasını təmin edir.

Switch-i routerə qoşduqda routerdəki bir LAN portu çoxsaylı əlavə şəbəkə portuna çevrilir. Switch internet paketini və ya Wi‑Fi əhatəsini öz-özünə artırmır. İnternet sürəti router, provayder bağlantısı və bütün şəbəkə avadanlıqlarının imkanlarından asılıdır.

Switch port sayı necə seçilməlidir?

Switchlər 5, 8, 10, 16, 24 və 48 port daxil olmaqla müxtəlif konfiqurasiyalarda təqdim olunur. Hazırda qoşulacaq kompüter, printer, kamera, access point, NVR və digər bütün kabel cihazları hesablanmalıdır. Routerə və digər switchlərə qoşulacaq uplink bağlantıları da port sayına daxil edilməlidir.

Port sayını mövcud cihazların sayına tam bərabər seçmək məsləhət deyil. Gələcək genişlənmə, müvəqqəti bağlantılar və ehtiyat üçün boş port saxlamaq daha məqsədəuyğundur. Məsələn, hazırda yeddi cihaz qoşulacaqsa, 8 portlu switch işləyə bilər, lakin yaxın gələcəkdə genişlənmə gözlənilirsə, 16 portlu model daha uyğun seçim ola bilər.

Switch üzərindəki ümumi fiziki port sayı ilə eyni anda istifadə edilə bilən port sayı fərqli ola bilər. Xüsusilə combo RJ45 və SFP portları eyni daxili interfeysi paylaşa bilər. Məhsulun port quruluşu texniki göstəricilərdən yoxlanmalıdır.

100 Mbps switch nədir?

10/100 Mbps switch hər portda maksimum 100 Mbps bağlantı sürəti təqdim edir. Aşağı trafik yaradan sadə cihazlar və 100 Mbps-dən yüksək lokal ötürmə tələb etməyən kiçik şəbəkələr üçün istifadə oluna bilər.

İnternet paketi və ya lokal şəbəkə trafiki 100 Mbps-dən yüksəkdirsə, Fast Ethernet switch məhdudiyyət yarada bilər. Gigabit şəbəkə kartına malik kompüter və server 100 Mbps switch-ə qoşulduqda bağlantı 100 Mbps sürətində razılaşacaq.

Gigabit switch nədir?

Gigabit switch 10/100/1000 Mbps Ethernet sürətlərini dəstəkləyir. Kompüter, NVR, server, NAS, printer və digər müasir şəbəkə cihazları arasında daha yüksək məlumat ötürmə sürəti yaradır. 100 Mbps-dən yüksək internet paketindən kabel bağlantısı ilə istifadə etmək üçün bütün şəbəkə yolu Gigabit sürəti dəstəkləməlidir.

Gigabit switch-in port sürəti nəzəri bağlantı göstəricisidir. Real fayl ötürmə sürəti kompüterin şəbəkə kartı, kabel, server və yaddaş qurğularının sürəti, protokol itkisi və eyni anda işləyən digər trafikdən asılıdır.

2.5G və Multi-Gigabit switch

2.5 Gigabit switch uyğun portlarda 2.5 Gbps bağlantı təqdim edir. Wi‑Fi 6 və Wi‑Fi 7 access pointlər, sürətli NAS qurğuları, serverlər və 1 Gbps-dən yüksək internet bağlantıları üçün istifadə oluna bilər.

2.5G sürətdən istifadə etmək üçün qarşı tərəfdəki cihazın şəbəkə portu da 2.5G dəstəkləməlidir. Router, access point və kompüter yalnız Gigabit port təqdim edirsə, bağlantı ən yüksək ortaq sürətdə, adətən 1 Gbps-də işləyəcək.

10G switch nədir?

10 Gigabit switch uyğun RJ45, SFP+ və ya digər portlar vasitəsilə 10 Gbps bağlantı təqdim edir. Server, məlumat saxlama sistemi, əsas şəbəkə magistralı, yüksək həcmli videomüşahidə və çoxsaylı access point trafiki üçün istifadə oluna bilər.

Bütün portları 10G olan switchlə yalnız müəyyən uplink portları 10G olan model eyni deyil. Bəzi switchlərdə istifadəçi portları Gigabit, əsas şəbəkəyə çıxış üçün nəzərdə tutulan SFP+ portları isə 10G olur. Portların sayı və sürəti ayrı-ayrılıqda yoxlanmalıdır.

10G RJ45 bağlantı üçün kabel kateqoriyası və məsafə vacibdir. SFP+ bağlantıda isə uyğun modul və ya DAC kabel tələb olunur. Qarşı tərəfdəki avadanlıq da seçilmiş 10G bağlantı üsulunu dəstəkləməlidir.

Port sürətləri niyə fərqli işləyə bilər?

Auto-negotiation dəstəyi olan switch və cihazlar öz aralarında ən yüksək ortaq sürəti müəyyən edir. Gigabit switch-ə 100 Mbps şəbəkə kartı qoşulduqda həmin port 100 Mbps işləyir, digər portlar isə öz bağlantı sürətini saxlaya bilər.

Kabelin keyfiyyəti, zədələnmiş damar, düzgün sıxılmamış RJ45 başlıq və köhnə şəbəkə kartı Gigabit bağlantının 100 Mbps-ə düşməsinə səbəb ola bilər. Sürət problemi yarandıqda yalnız switch deyil, bütün kabel xətti və qarşı tərəfdəki cihaz yoxlanmalıdır.

Uplink portu nədir?

Uplink switch-i routerə, əsas switch-ə, server şəbəkəsinə və ya başqa mərtəbədəki switch-ə qoşmaq üçün istifadə edilən bağlantıdır. Bəzi modellərdə ayrıca uplink portu göstərilir, digərlərində isə adi Ethernet portlarından istənilən biri bu məqsədlə istifadə edilə bilər.

Çoxsaylı istifadəçi portundan gələn trafik uplink-də birləşdiyi üçün onun sürəti ümumi şəbəkə yükünə uyğun seçilməlidir. 24 və ya 48 Gigabit portlu switch-in əsas şəbəkəyə yalnız 1 Gbps ilə qoşulması bəzi istifadə ssenarilərində dar boğaz yarada bilər. Belə sistemlərdə 10G SFP+ uplink daha uyğun ola bilər.

SFP və SFP+ portları nə üçündür?

SFP portu uyğun modul vasitəsilə adətən Gigabit fiber-optik bağlantı yaratmaq üçün istifadə olunur. SFP+ portu isə uyğun avadanlıqda 10 Gigabit bağlantı təqdim edə bilər. Fiber kabel mərtəbələr, binalar və uzaq şəbəkə nöqtələri arasında yüksək sürətli magistral yaratmağa imkan verir.

SFP və SFP+ portu fiber modulun switch komplektinə daxil olduğu demək deyil. Single-mode və ya multi-mode fiber, dalğa uzunluğu, məsafə, konnektor tipi və modulun switch ilə uyğunluğu ayrıca seçilməlidir.

Yaxın məsafədə iki switch və ya serveri birləşdirmək üçün uyğun SFP+ DAC kabel istifadə oluna bilər. Modul və kabel seçimi portun dəstəklədiyi sürət və istehsalçı uyğunluğuna əsasən aparılmalıdır.

Combo port nədir?

Combo port bir RJ45 və bir SFP girişinin eyni daxili interfeysi paylaşmasıdır. İstifadəçi həmin bağlantını mis Ethernet və ya fiber formasında qura bilər, lakin adətən hər iki fiziki portdan eyni anda istifadə edilmir.

Switch üzərindəki portları hesablayarkən combo portların iki ayrı aktiv port kimi qəbul edilməməsi vacibdir. Dəqiq işləmə qaydası konkret modelin texniki sənədindən yoxlanmalıdır.

Unmanaged switch nədir?

Unmanaged switch əlavə sazlama tələb etmədən işləyir. Cihazlar Ethernet portlarına qoşulduqdan sonra switch trafiki avtomatik ötürür. Ev, kiçik ofis, mağaza və sadə lokal şəbəkələr üçün rahat seçimdir.

Unmanaged modeldə VLAN, trafik prioriteti, port monitorinqi və digər inkişaf etmiş funksiyalar adətən olmur. Şəbəkədə yalnız əlavə Ethernet portları tələb edilirsə, idarə olunmayan switch kifayət edə bilər.

Smart switch nədir?

Smart switch unmanaged və tam managed modellər arasında yerləşən idarəetmə səviyyəsi təqdim edir. Modeldən asılı olaraq VLAN, QoS, port isolation, link aggregation, loop prevention və IGMP Snooping kimi funksiyalar mövcud ola bilər.

Smart ifadəsi bütün markalarda eyni funksiya dəstini bildirmir. Alışdan əvvəl tələb olunan konkret funksiyanın həmin modeldə mövcud olduğu yoxlanmalıdır.

Managed switch nədir?

Managed switch portların, VLAN-ların, trafik prioritetlərinin və təhlükəsizlik qaydalarının geniş şəkildə idarə olunmasına imkan verir. Web interfeys, CLI, SNMP, controller və ya cloud platforması vasitəsilə şəbəkə izlənə və sazlana bilər.

Managed switchlər böyük ofis, hotel, restoran, kampus, data mərkəzi və çoxsaylı şəbəkə avadanlığı olan layihələrdə istifadə olunur. Mərkəzləşdirilmiş idarəetmə nasaz portu, yüksək trafiki və bağlantı dəyişikliklərini müəyyən etməyi asanlaşdırır.

TP-Link Omada switch nədir?

Omada ayrıca switch markası deyil, TP‑Link-in biznes şəbəkələri üçün hazırladığı məhsul və mərkəzləşdirilmiş idarəetmə platformasıdır. Omada uyğun switchlər router və access pointlərlə birlikdə vahid controller üzərindən idarə oluna bilər.

Bütün TP‑Link switchlərin Omada platformasına qoşulduğunu düşünmək düzgün deyil. Konkret modelin Omada SDN və istifadə olunan controller versiyası ilə uyğunluğu yoxlanmalıdır.

Layer 2 switch nədir?

Layer 2 switch əsasən MAC ünvanlarına əsasən lokal şəbəkə daxilində məlumat ötürür. VLAN, STP, LACP, QoS və digər L2 funksiyaları təqdim edə bilər. Kiçik şəbəkədən böyük biznes infrastrukturuna qədər geniş istifadə olunur.

Layer 2 switch internet routerinin funksiyalarını tam yerinə yetirmir. Müxtəlif VLAN-lar arasında trafik üçün router, firewall və ya Layer 3 marşrutlaşdırma funksiyası olan avadanlıq tələb olunur.

Layer 3 switch nədir?

Layer 3 switch Layer 2 funksiyalarla yanaşı IP marşrutlaşdırma imkanları təqdim edə bilər. Static routing, inter-VLAN routing və modeldən asılı olaraq dinamik routing protokolları ilə böyük lokal şəbəkədə trafik switch səviyyəsində yönləndirilə bilər.

Layer 3 switch-in olması onun internet üçün tam router və firewall funksiyalarını əvəz etdiyi demək deyil. NAT, internet təhlükəsizliyi, VPN və WAN idarəetməsi üçün ayrıca gateway və ya router tələb oluna bilər.

VLAN nə üçün istifadə olunur?

VLAN eyni fiziki switch üzərində cihazları məntiqi şəbəkələrə ayırmağa imkan verir. Ofis kompüterləri, qonaq şəbəkəsi, IP kameralar, POS avadanlığı və serverlər fərqli VLAN-larda yerləşdirilə bilər.

VLAN şəbəkədə yayımlanan trafiki məhdudlaşdırmağa, təhlükəsizliyi və idarəetməni yaxşılaşdırmağa kömək edir. Fərqli VLAN-lar arasında əlaqə tələb edilirsə, router və ya Layer 3 routing funksiyası düzgün sazlanmalıdır.

QoS nədir?

QoS müəyyən trafik növlərinə və portlara prioritet verməyə imkan verir. Səs, video konfrans və kritik biznes tətbiqləri digər trafikdən daha yüksək prioritetlə ötürülə bilər.

QoS internet xəttinin real sürətini artırmır. Mövcud şəbəkə resurslarının vacib tətbiqlər arasında daha düzgün bölüşdürülməsinə kömək edir. Funksiyanın effektiv işləməsi üçün switch, router və digər avadanlıqlarda uyğun sazlama tələb oluna bilər.

Link Aggregation nədir?

Link Aggregation bir neçə fiziki Ethernet bağlantısını məntiqi kanal kimi birləşdirməyə imkan verir. Switchlər, serverlər və NAS qurğuları arasında ümumi ötürmə qabiliyyətini və bağlantı ehtiyatını artırmaq üçün istifadə edilə bilər.

Bu funksiya bir tək fayl ötürməsinin sürətini avtomatik olaraq portların cəminə çatdırmır. Trafik müxtəlif sessiyalar arasında bölüşdürülür və qarşı tərəfdəki cihaz da uyğun LACP və ya aggregation rejimini dəstəkləməlidir.

STP və loop prevention nə üçün lazımdır?

Şəbəkədə iki switch səhv şəkildə bir neçə kabel ilə birləşdirildikdə məlumat dövrəsi yarana və broadcast storm bütün şəbəkəni işləməz vəziyyətə gətirə bilər. STP, RSTP və MSTP kimi protokollar redundant bağlantıları idarə edərək loop riskini azaltmağa kömək edir.

Sadə unmanaged switchlərdə tam STP idarəetməsi olmaya bilər. Birdən çox switch və ehtiyat bağlantı olan şəbəkələrdə managed model və düzgün topologiya istifadə olunmalıdır.

IGMP Snooping nədir?

IGMP Snooping multicast trafikin yalnız həmin məlumatı tələb edən portlara göndərilməsinə kömək edir. IPTV və multicast video sistemlərində lazımsız trafikin bütün portlara yayılmasının qarşısını ala bilər.

Funksiyanın düzgün işləməsi üçün switchlə yanaşı router və multicast mənbəyinin konfiqurasiyası da uyğun olmalıdır. IGMP Snooping bütün video trafik növləri üçün avtomatik performans artımı demək deyil.

Switching capacity nədir?

Switching capacity switch-in portlar arasında eyni anda emal edə biləcəyi nəzəri ümumi məlumat həcmini göstərir. Çoxsaylı Gigabit, 2.5G və 10G portların olduğu sistemdə daxili ötürmə qabiliyyəti portların ümumi yükünə uyğun olmalıdır.

Yalnız portların üzərində Gigabit yazılması bütün portların eyni anda tam sürətlə işləyəcəyinə zəmanət vermir. Böyük trafik yükü olan şəbəkələrdə switching capacity və packet forwarding rate birlikdə yoxlanmalıdır.

Packet forwarding rate nədir?

Packet forwarding rate switch-in saniyədə emal edə bildiyi paket sayını göstərir və adətən Mpps ilə ifadə olunur. Çoxsaylı kiçik paketlərin ötürüldüyü şəbəkələrdə yalnız Gbps göstəricisi deyil, paket emal sürəti də performansa təsir edir.

İstehsalçı göstəriciləri müxtəlif paket ölçüsü və test şərtlərinə əsaslana bilər. Real şəbəkə performansı trafik növü, aktiv funksiyalar və konfiqurasiyadan asılıdır.

MAC ünvan cədvəli nədir?

Switch qoşulan cihazların MAC ünvanlarını öyrənərək onları uyğun portlarla əlaqələndirir. MAC ünvan cədvəlinin ölçüsü switch-in eyni anda yadda saxlaya biləcəyi cihaz qeydlərinin sayını göstərir.

Kiçik şəbəkələrdə standart cədvəl kifayət edir. Çoxsaylı istifadəçi, virtual maşın və şəbəkə cihazı olan böyük infrastrukturlarda daha geniş MAC cədvəli tələb oluna bilər.

Masaüstü və rackmount switch fərqi

Masaüstü switch yığcam korpusa malikdir və masa, divar və ya rack rəfi üzərində yerləşdirilə bilər. 5 və 8 portlu modellər ev, mağaza və kiçik ofisdə geniş istifadə olunur.

Rackmount switch standart rack kabinetə quraşdırılmaq üçün hazırlanır. 16, 24 və 48 portlu modellər, eləcə də inkişaf etmiş managed və 10G switchlər daha çox rackmount quruluşda təqdim olunur.

Seçim zamanı cihazın ölçüsü, komplektdə rack montaj qulaqlarının olub-olmaması, kabel istiqaməti və havalandırma sahəsi nəzərə alınmalıdır.

Metal və plastik korpus fərqi

Plastik korpuslu switchlər yüngül və yığcamdır, kiçik masaüstü şəbəkələr üçün istifadə oluna bilər. Metal korpus istiliyin yayılmasına və fiziki dayanıqlılığa kömək edir, xüsusilə çoxportlu və intensiv işləyən modellərdə üstünlük yarada bilər.

Korpus materialı təkbaşına switch-in performansını müəyyən etmir. Daxili çipset, switching capacity, istilik dizaynı və istifadə şəraiti də birlikdə qiymətləndirilməlidir.

AC və DC enerji ilə işləyən switchlər

AC girişli switch modeldən asılı olaraq elektrik kabeli ilə birbaşa şəbəkəyə qoşula bilər. DC girişli switch isə xarici enerji adapterindən və ya uyğun DC mənbəyindən istifadə edə bilər.

DC ilə işləyən switch PoE switch demək deyil. DC göstəricisi yalnız switch-in öz enerji girişini ifadə edir. Adapterin gərginliyi, cərəyanı, konnektor ölçüsü və polaritesi cihazın tələblərinə tam uyğun olmalıdır.

Fanlı və fansız switch

Fansız switch səssiz işləyir və istiliyi passiv şəkildə korpusdan xaric edir. Ev, ofis, mağaza və səsin vacib olduğu məkanlarda uyğun seçim ola bilər. Cihazın ətrafında hava dövranı üçün boşluq saxlanmalıdır.

Fanlı switch çoxsaylı yüksək sürətli portların və inkişaf etmiş komponentlərin yaratdığı istiliyi aktiv hava axını ilə xaric edir. Rack kabinet və server otağında uyğun ola bilər, lakin müəyyən səs yaradır. Fan girişləri və çıxışları bağlanmamalıdır.

Switch üçün hansı kabel istifadə edilməlidir?

100 Mbps və Gigabit bağlantılar üçün keyfiyyətli tam mis Cat5e və ya Cat6 kabel istifadə oluna bilər. 2.5G və 10G bağlantıda tələb olunan məsafə və mühitə uyğun daha yüksək kateqoriyalı kabel lazım ola bilər.

Kabelin bütün damarlarının düzgün sıxılması, RJ45 konnektorların keyfiyyəti və xəttin maksimum məsafəsi bağlantı sürətinə təsir edir. CCA və zədələnmiş kabel yüksək sürətdə paket itkisi və bağlantının aşağı sürətə keçməsi kimi problemlər yarada bilər.

Switch seçərkən edilən əsas səhvlər

Yalnız port sayına baxmaq, port sürətini və uplink imkanını nəzərə almamaq ən çox rast gəlinən səhvlərdəndir. Digər yanlış seçimlərə PoE olmayan switch-dən kamera və access pointə enerji verməsini gözləmək, SFP modul uyğunluğunu yoxlamamaq və gələcək genişlənmə üçün boş port saxlamamaq daxildir.

Managed funksiyalar tələb olunan şəbəkədə unmanaged model seçmək, 10G magistralı zəif kabel və ya uyğun olmayan modulla qurmaq, switchlər arasında loop yaratmaq və bütün böyük trafiki zəif uplink üzərindən ötürmək şəbəkənin qeyri-stabil işləməsinə səbəb ola bilər.

Switch qiymətləri nədən asılıdır?

Switch qiymətləri 5–48 port tutumuna, 100 Mbps, Gigabit, 2.5G və 10G sürətə, RJ45, SFP və SFP+ portlarına, unmanaged, smart və managed idarəetməyə, Layer 2 və Layer 3 funksiyalarına, switching capacity, korpus və montaj formasına görə dəyişir.

Gentech Store-da TP‑Link və TP‑Link Omada platformasına uyğun modellərlə yanaşı Dahua, Hikvision, LinkFF, Ruijie Networks və Reyee markalarına aid 5 portdan 48 portadək switchləri müqayisə edə bilərsiniz. Port sayı, sürət, idarəetmə tipi, uplink və fiber bağlantı ehtiyacını nəzərə alaraq şəbəkəniz üçün uyğun switch modelini seçə bilərsiniz.