TP-Link

Access point seçərkən yalnız Wi‑Fi sürətinə və əhatə göstəricisinə baxmaq kifayət deyil. Quraşdırılacağı mühit, istifadəçi sayı, Wi‑Fi standartı, 2.4, 5 və 6 GHz tezlikləri, Ethernet portunun sürəti, PoE enerji tələbi, controller və rouminq funksiyaları birlikdə qiymətləndirilməlidir. Düzgün seçilmiş access point ofis, restoran, hotel, mağaza, anbar, həyət və digər obyektlərdə idarə olunan, stabil və genişləndirilə bilən simsiz şəbəkə qurmağa imkan verir.

Access point nədir?

Access point kabel ilə mövcud lokal şəbəkəyə qoşularaq telefon, kompüter, planşet və digər cihazlar üçün Wi‑Fi bağlantısı yaradan şəbəkə avadanlığıdır. Bir neçə access point eyni obyektin fərqli nöqtələrində yerləşdirilərək daha geniş ərazidə vahid simsiz şəbəkə qurula bilər.

Access point adətən interneti özü yaratmır və əsas routerin funksiyasını tam əvəz etmir. IP ünvanlarının paylanması, internet xətlərinin idarə olunması, NAT, firewall və VPN kimi funksiyalar router və ya gateway tərəfindən yerinə yetirilir. Access point isə simsiz cihazları həmin şəbəkəyə qoşur.

Access point və router arasında hansı fərq var?

Маршрутизатор internet bağlantısını idarə edir, lokal şəbəkəni yaradır və cihazlar arasında marşrutlaşdırma aparır. Access point isə mövcud şəbəkəyə Wi‑Fi əhatəsi əlavə edir. Ev routerlərində bu iki funksiya bir korpusda birləşdirilsə də, biznes şəbəkələrində router və access pointlərin ayrı qurulması daha çevik idarəetmə yaradır.

Böyük ofis, hotel, restoran və çoxmərtəbəli obyektlərdə bir ədəd güclü router əvəzinə düzgün yerləşdirilmiş bir neçə access point istifadə etmək daha bərabər əhatə və yüksək istifadəçi tutumu təmin edə bilər.

Indoor access point nədir?

Indoor access point ofis, restoran, hotel, mağaza, tədris mərkəzi və digər qapalı məkanlarda istifadə olunur. Tavana, divara və ya uyğun səthə quraşdırılan modellər radio siqnalını məkan daxilində bərabər yaymaq üçün hazırlanır.

Indoor AP seçərkən otaqların sayı, divar materialları, mərtəbələr, eyni anda qoşulacaq istifadəçilər və tələb olunan internet sürəti nəzərə alınmalıdır. Beton, metal, qalın daş divarlar və lift şaxtaları Wi‑Fi siqnalını zəiflədə bilər. Buna görə access point sayı yalnız sahənin kvadratmetrinə əsasən müəyyən edilməməlidir.

Tavan tipli access point

Ceiling access point tavana quraşdırılaraq geniş və bərabər Wi‑Fi əhatəsi yaratmaq üçün istifadə olunur. Ofis, restoran, hotel dəhlizi, konfrans zalı və açıq planlı məkanlarda uyğun yerləşdirildikdə bir neçə istiqamətə stabil siqnal yaya bilər.

Tavan tipli model şkafın içində, metal konstruksiyanın arxasında və ya layihədə nəzərdə tutulmayan vəziyyətdə quraşdırıldıqda antenanın yayılma forması dəyişə bilər. Cihaz istehsalçının göstərdiyi istiqamətdə və maneələrdən mümkün qədər uzaqda yerləşdirilməlidir.

Wall-plate access point nədir?

Wall-plate access point divardakı şəbəkə çıxışının üzərinə və ya uyğun montaj qutusuna quraşdırılan yığcam AP növüdür. Hotel otaqları, ofis kabinetləri, yataqxana, xəstəxana və hər otağa ayrıca Wi‑Fi əhatəsi verilməsi tələb olunan layihələr üçün istifadə oluna bilər.

Bəzi wall-plate modellərdə kompüter, IP telefon və televizor kimi cihazların kabel ilə qoşulması üçün əlavə Ethernet portları mövcud olur. Bu portların sürəti, PoE çıxışı verib-verməməsi və uplink portunun enerji standartı konkret modeldən yoxlanmalıdır.

Outdoor access point nədir?

Outdoor access point həyət, terras, açıq anbar, park, tikinti sahəsi və digər xarici mühitlərdə Wi‑Fi əhatəsi yaratmaq üçün nəzərdə tutulur. Bu modellər uyğun qoruma səviyyəsinə malik korpus, xarici mühitə uyğun temperatur diapazonu və əlavə elektrik qoruması təqdim edə bilər.

Bütün outdoor access pointlərin su, toz və ildırım təsirinə qarşı qorunması eyni deyil. Məhsulun IP dərəcəsi, iş temperaturu, quraşdırma istiqaməti və kabel girişlərinin qorunması ayrıca yoxlanmalıdır. Outdoor model olması kabel birləşmələrinin açıq saxlanıla biləcəyi mənasına gəlmir.

Cihaz dirəyə və ya xarici divara quraşdırıldıqda ekranlanmış kabel, uyğun torpaqlama və gərginlik qoruması tələb oluna bilər. Birbaşa günəş altında cihazın daxili temperaturunun xarici havadan daha yüksək ola biləcəyi də nəzərə alınmalıdır.

Access point və outdoor CPE arasındakı fərq

Outdoor access point əsasən müəyyən ərazidə telefon, kompüter və digər istifadəçi cihazlarına Wi‑Fi yaymaq üçün hazırlanır. Outdoor CPE isə istiqamətli antena ilə iki nöqtə arasında məlumat bağlantısı yaratmaq və ya uzaqdakı şəbəkəyə qoşulmaq üçün istifadə olunur.

CPE cihazını adi Wi‑Fi router kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. İstiqamətli antena enerjini müəyyən istiqamətə yönəltdiyi üçün geniş dairəvi əhatədən daha çox nöqtələrarası bağlantıya üstünlük verir. Məhsul seçimi cihazların bir-birini görmə vəziyyətinə, məsafəyə və tələb olunan ötürmə sürətinə əsasən aparılmalıdır.

Bridge kit nədir?

Bridge kit iki bina, anbar, ofis, kamera nöqtəsi və digər uzaq sahələr arasında simsiz şəbəkə körpüsü yaratmaq üçün istifadə olunan CPE dəstidir. Dəstin bir cihazı əsas şəbəkə tərəfində, digəri isə uzaq nöqtədə yerləşdirilir. Beləliklə, kabel çəkmədən Ethernet şəbəkəsi simsiz bağlantı üzərindən qarşı tərəfə ötürülə bilər.

Bəzi bridge kitlər zavoddan bir-biri ilə cütləşdirilmiş şəkildə təqdim olunur və ilkin quraşdırmanı asanlaşdırır. Bununla belə, IP ünvanları, kanal, tezlik, şifrələmə və fiziki istiqamətləndirmə real layihəyə uyğun yoxlanmalıdır.

Bridge bağlantısının qarşı tərəfində switch, access point, NVR, IP kamera və digər şəbəkə cihazları istifadə oluna bilər. Bridge özü qarşı tərəfdə bütün sahəni Wi‑Fi ilə təmin etməyə bilər; istifadəçi Wi‑Fi-si tələb olunursa, ayrıca access point qoşulması lazım gələ bilər.

Point-to-point və point-to-multipoint fərqi

Point-to-point bağlantıda iki CPE bir-biri ilə əlaqə quraraq iki nöqtə arasında şəbəkə körpüsü yaradır. Binalararası internet, uzaq kamera sistemi və ayrıca anbar bağlantısı üçün istifadə oluna bilər.

Point-to-multipoint quruluşda əsas stansiya bir neçə uzaq CPE ilə əlaqə yaradır. Bu sistem daha çox layihələndirmə tələb edir; əsas cihazın sektor əhatəsi, ümumi trafik, qoşulan nöqtələrin sayı və tezlik planlaması birlikdə hesablanmalıdır.

Bridge üçün düz görünüş xətti niyə vacibdir?

CPE və bridge cihazları arasında maneəsiz görünüş xətti bağlantının sürətinə və sabitliyinə ciddi təsir edir. Bina, ağac, metal konstruksiya və relyef maneələri siqnalı zəiflədə və əlaqənin kəsilməsinə səbəb ola bilər.

Yalnız cihazların gözlə bir-birini görməsi hər zaman kifayət etmir. Siqnalın keçdiyi Fresnel sahəsində də mümkün qədər az maneə olmalıdır. Uzaq məsafəli layihələrdə quraşdırma hündürlüyü və istiqamət peşəkar şəkildə planlaşdırılmalıdır.

Bridge məsafəsi və real sürət

CPE məhsullarında göstərilən maksimum məsafə açıq sahə, düzgün istiqamətləndirmə, uyğun kanal və ideal quraşdırma şərtlərinə əsaslana bilər. Real məsafə və sürət radio maneələri, hava şəraiti, antenaların hündürlüyü, kanal eni və qarşı tərəfdəki avadanlıqdan asılıdır.

Cihaz üzərində göstərilən simsiz bağlantı sürəti real fayl ötürmə sürəti ilə eyni deyil. Ethernet portunun sürəti də nəticəyə təsir edir; 100 Mbps portlu CPE-nin radio bağlantısı daha yüksək göstərilsə belə, kabel çıxışı ümumi sürəti məhdudlaşdıra bilər.

Wi‑Fi 5 access point

Wi‑Fi 5 access pointlər əsas yüksək sürətli bağlantını 5 GHz diapazonunda təqdim edir və adətən 2.4 GHz ilə birlikdə dual-band işləyir. Standart internet istifadəsi və az və orta sıxlıqlı şəbəkələr üçün uyğun ola bilər.

Çoxsaylı istifadəçinin eyni anda aktiv olduğu və daha yüksək şəbəkə səmərəliliyi tələb olunan obyektlərdə Wi‑Fi 6 və Wi‑Fi 7 modellər nəzərdən keçirilə bilər.

Wi‑Fi 6 access point

Wi‑Fi 6 IEEE 802.11ax standartına əsaslanır. OFDMA, MU‑MIMO və digər texnologiyalar vasitəsilə çoxsaylı cihazın eyni anda istifadə etdiyi şəbəkədə radio resurslarının daha səmərəli bölüşdürülməsinə kömək edir.

Ofis, hotel, restoran, tədris mərkəzi və yüksək cihaz sıxlığı olan məkanlarda Wi‑Fi 6 access point uyğun client cihazlarla daha stabil performans yarada bilər. Real nəticə cihazların Wi‑Fi dəstəyindən və radio mühitindən asılıdır.

Wi‑Fi 6E access point

Wi‑Fi 6E Wi‑Fi 6 texnologiyasını 6 GHz tezlik diapazonuna genişləndirir. 6 GHz daha çox boş kanal təqdim edə bilər, lakin bu diapazondan istifadə etmək üçün client cihazlar da Wi‑Fi 6E dəstəyinə malik olmalıdır.

6 GHz siqnalının divarlardan keçmə qabiliyyəti 2.4 GHz ilə müqayisədə daha zəif ola bilər. Funksiyanın əlçatanlığı access pointin regional versiyasından, proqram təminatından və yerli tezlik qaydalarından asılıdır.

Wi‑Fi 7 access point

Wi‑Fi 7 IEEE 802.11be standartına əsaslanır. Uyğun modellərdə MLO, 320 MHz kanal, 4096‑QAM və Multi‑RU kimi texnologiyalar daha yüksək ötürmə sürəti, aşağı gecikmə və sıx şəbəkədə daha səmərəli istifadə imkanı yarada bilər.

320 MHz kanal yalnız 6 GHz diapazonunda istifadə olunur. Buna görə bütün Wi‑Fi 7 access pointlərdə 320 MHz və 6 GHz mövcud olmaya bilər. Bəzi modellər dual-band, daha yüksək səviyyəli modellər isə tri-band quruluş təqdim edir.

Wi‑Fi 7 imkanlarından tam istifadə üçün telefon, kompüter və şəbəkə adapteri də MLO, 6 GHz və digər tələb olunan funksiyaları dəstəkləməlidir. Köhnə cihazlar Wi‑Fi 7 access pointə qoşula bilər, lakin öz standartlarının imkanları ilə işləyəcək.

Dual-band və tri-band access point fərqi

Dual-band AP adətən 2.4 GHz və 5 GHz diapazonlarında işləyir. 2.4 GHz daha geniş əhatə, 5 GHz isə daha yüksək sürət və aşağı radio sıxlığı təqdim edə bilər.

Tri-band AP əlavə 5 GHz və ya 6 GHz radio təqdim edə bilər. Yüksək istifadəçi sıxlığı və Wi‑Fi 6E və ya Wi‑Fi 7 clientlərin olduğu şəbəkələrdə trafik daha çox diapazon arasında bölüşdürülə bilər. Tri-band ifadəsinin hansı tezlikləri əhatə etdiyi konkret modeldən yoxlanmalıdır.

Access point sürəti necə qiymətləndirilməlidir?

AX1800, AX3000, BE3600 və BE9300 kimi göstəricilər cihazın müxtəlif tezlik diapazonları üzrə nəzəri maksimum simsiz sürətlərinin cəmini ifadə edir. Bir istifadəçinin internetdən həmin rəqəm qədər sürət alacağına zəmanət vermir.

Real sürət internet paketindən, access pointin Ethernet portundan, client cihazın radio quruluşundan, məsafədən, divarlardan, kanal seçimindən və eyni anda aktiv istifadəçilərin sayından asılıdır.

Gigabit və 2.5 Gigabit port nə üçün vacibdir?

Access point yüksək simsiz sürət təqdim etsə də, kabel portu 100 Mbps-dirsə, lokal şəbəkəyə ötürülən ümumi trafik bu bağlantı ilə məhdudlaşa bilər. Wi‑Fi 6 modellərində Gigabit, yüksək sürətli Wi‑Fi 6 və Wi‑Fi 7 cihazlarında isə 2.5 Gbps və daha sürətli portlar vacib ola bilər.

2.5 Gigabit access pointdən tam istifadə etmək üçün switch, router və kabel infrastrukturu da həmin sürəti dəstəkləməlidir. Multi‑Gigabit portun PoE standartı və tələb olunan enerji gücü ayrıca yoxlanmalıdır.

PoE ilə işləyən access point

Access pointlərin çoxu Ethernet kabeli üzərindən enerji almağa imkan verən PoE texnologiyasını dəstəkləyir. Bu halda məlumat və enerji eyni kabel ilə ötürülür, tavanda və xarici divarda ayrıca elektrik rozetkasına ehtiyac azalır.

Modeldən asılı olaraq IEEE 802.3af PoE, 802.3at PoE+ və ya passiv PoE istifadə oluna bilər. Switch və ya injector access pointin tələb etdiyi standarta və gücə uyğun olmalıdır. Yanlış passiv PoE gərginliyi cihazın zədələnməsinə səbəb ola bilər.

Bəzi access pointlərin komplektinə enerji adapteri və ya PoE injector daxil olmur. Məhsul seçərkən qutunun komplektasiyası və mövcud PoE switch-in ümumi enerji büdcəsi yoxlanmalıdır.

Controller ilə idarə olunan access point

Controller sistemi bir neçə access pointi vahid paneldən quraşdırmağa, izləməyə və idarə etməyə imkan verir. Wi‑Fi adı, şifrə, VLAN, qonaq şəbəkəsi, kanal və ötürmə gücü kimi parametrlər bütün uyğun cihazlara mərkəzləşdirilmiş şəkildə tətbiq edilə bilər.

TP‑Link Omada platformasında uyğun access pointlər hardware, software və ya cloud controller vasitəsilə idarə oluna bilər. Controllerin növü, lisenziya şərtləri və dəstəklədiyi cihazlar layihədən əvvəl yoxlanmalıdır.

Omada ayrıca marka deyil

Утром TP‑Link-in biznes şəbəkələri üçün hazırladığı məhsul və mərkəzləşdirilmiş idarəetmə platformasıdır. TP‑Link Omada sisteminə uyğun router, switch, access point və controller cihazları daxil ola bilər.

Bütün TP‑Link məhsullarının Omada platforması ilə idarə olunduğunu düşünmək düzgün deyil. Konkret access point modelinin Omada SDN və istifadə ediləcək controller versiyası ilə uyğunluğu ayrıca yoxlanmalıdır.

Seamless roaming necə işləyir?

Rouminq istifadəçi obyekt daxilində hərəkət etdikdə telefon və kompüterin uyğun access pointlər arasında keçməsinə kömək edir. 802.11k, 802.11v və 802.11r kimi funksiyalar keçidin daha sürətli aparılmasını dəstəkləyə bilər.

Keçid qərarını son olaraq client cihaz verdiyi üçün bütün telefon və kompüterlərdə nəticə eyni olmaya bilər. Seamless roaming, Mesh və AI Roaming kimi inkişaf etmiş funksiyalar müəyyən sistemlərdə uyğun controller tələb edə bilər.

Omada Mesh və kabel bağlantısı

Uyğun access pointlər arasında Mesh bağlantısı kabel çəkməyin çətin olduğu nöqtələrdə simsiz backhaul yaratmağa imkan verir. Əsas AP şəbəkəyə kabel ilə qoşulur, digər uyğun AP isə onun Wi‑Fi bağlantısından istifadə edərək əhatəni genişləndirir.

Mümkün olduqda access pointləri Ethernet kabeli ilə şəbəkəyə qoşmaq daha yüksək sabitlik və ötürmə sürəti təmin edir. Simsiz Mesh backhaul məsafə, divar və radio maneələrindən təsirlənir. Bütün AP-lərin elektrik enerjisinə ehtiyacı qalır.

VLAN və qonaq Wi‑Fi şəbəkəsi

VLAN dəstəyi işçilər, qonaqlar, IP kameralar və digər cihaz qrupları üçün ayrı şəbəkələr yaratmağa imkan verir. Bu, təhlükəsizliyi və trafik idarəetməsini yaxşılaşdırmağa kömək edir.

VLAN-ın işləməsi üçün yalnız access point deyil, router, switch və digər şəbəkə avadanlıqları da uyğun şəkildə konfiqurasiya edilməlidir. Qonaq portalı və istifadəçi autentifikasiyası kimi funksiyalar modelə və controller sisteminə görə dəyişir.

Access point sayı necə hesablanmalıdır?

Access point sayı yalnız sahənin kvadratmetrinə görə müəyyən edilməməlidir. Otaqların planı, divar materialları, mərtəbələr, istifadəçi sıxlığı, tələb olunan sürət və tətbiqlər birlikdə nəzərə alınmalıdır.

Konfrans zalı və restoran kimi yüksək sıxlıqlı sahədə əhatə yaxşı olsa belə, bir access point bütün istifadəçilərin trafikini daşımaq üçün kifayət etməyə bilər. Belə layihələrdə əsas meyar yalnız siqnal gücü deyil, radio tutumu və eyni anda aktiv cihaz sayıdır.

Daha çox access point həmişə yaxşıdırmı?

Xeyr. Access pointlər həddindən artıq yaxın yerləşdirilərsə və kanallar düzgün planlaşdırılmazsa, cihazlar bir-birinə maneə yarada bilər. Nəticədə siqnal güclü görünsə də, sürət və bağlantı keyfiyyəti zəifləyə bilər.

Kanal planlaması, ötürmə gücü və yerləşmə nöqtələri birlikdə tənzimlənməlidir. Controllerli sistemlər bu prosesin müəyyən hissəsini avtomatlaşdıra bilər, lakin mürəkkəb obyektlərdə radio planlama və yerində ölçmə yenə vacibdir.

Access point seçərkən edilən əsas səhvlər

Access pointi router hesab etmək, yalnız qablaşdırmada göstərilən maksimum sürətə əsaslanmaq və kabel portunun sürətini yoxlamamaq ən çox rast gəlinən səhvlərdəndir. Digər yanlış seçimlərə outdoor mühitdə indoor AP istifadə etmək, PoE standartını dəqiqləşdirməmək və yüksək sıxlıqlı ərazidə yalnız əhatə göstəricisinə baxmaq daxildir.

CPE bridge dəstini adi ərazi Wi‑Fi-si kimi istifadə etmək, iki nöqtə arasında görünüş xəttini nəzərə almamaq və Wi‑Fi 7 access pointdən köhnə client cihazlarla tam Wi‑Fi 7 sürəti gözləmək də düzgün nəticə verməyə bilər.

Access point qiymətləri nədən asılıdır?

Access point qiymətləri indoor, outdoor və wall-plate quruluşa, Wi‑Fi 5, Wi‑Fi 6 və Wi‑Fi 7 standartına, dual-band və tri-band radiolara, Gigabit və 2.5 Gigabit portlara, PoE standartına, controller, Mesh və rouminq dəstəyinə görə dəyişir.

CPE və bridge kit qiymətlərinə isə radio sürəti, antena gücü, Ethernet portu, nəzərdə tutulan məsafə, outdoor qoruma səviyyəsi və dəstdəki cihaz sayı təsir edir.

Gentech Store-da TP‑Link və TP‑Link Omada platformasına uyğun, həmçinin Cudy və LinkFF markalı Wi‑Fi 5, Wi‑Fi 6 və Wi‑Fi 7 indoor, outdoor və wall-plate access point modellərini, eləcə də outdoor CPE və bridge kitlərini müqayisə edə bilərsiniz. Quraşdırma mühitini, istifadəçi sayını, kabel infrastrukturunu və idarəetmə ehtiyacını nəzərə alaraq layihəniz üçün uyğun access point həllini seçə bilərsiniz.